piątek, 9 czerwca 2017

Najsłynniejsi detektywi w literaturze

„[...] największym błędem, jaki może popełnić detektyw, jest przyjęcie z góry za pewne faktów, które nie zostały udowodnione. Zachowanie otwartego umysłu to jedyny sposób, by nie dać się oszukać.”
Alfred Hitchcock


Gdyby spytać kogoś, co jest niezbędne do stworzenia dobrego kryminału, odpowiedź zapewne brzmiałaby: „dobra intryga i ktoś bystry, kto ją rozwiąże”. W literaturze od wielu lat pojawiają się charyzmatyczne i nad wyraz inteligentne postacie detektywów czy policjantów, którzy nigdy nie dają pokonać się złoczyńcom i zawsze są krok przed nimi. Wyjątkowe metody w dochodzeniu prawdy, jakie wykorzystują, a niekiedy także ich ekscentryczność, sprawiły, że wiele postaci trudniących się tą profesją, stało się znane na całym świecie – nawet jeżeli nie wszyscy do końca kojarzą z jakich powieści pochodzą. Dlatego dzisiaj przedstawiam wam najsłynniejszych detektywów w historii literatury oraz ich zasługi!



Najwybitniejszym z detektywów, którego nazwisko jest znane chyba każdemu na świecie, jest oczywiście Sherlock Holmes, postać wykreowana przez sir Arthura Conan Doyle’a, którego losy od ponad 130 lat niezmiennie fascynują czytelników. Niedościgniony mistrz dedukcji, którą opiera na umiejętności obserwacji, znajomości psychologii, chemii oraz matematyki. Posiada ogromną wiedzę, która znacznie ułatwia mu dochodzenia, a czasami pozwala dokonać rzeczy pozornie niemożliwych. Podobno rozwiązał około 1000 zagadek detektywistycznych. Pojawia się w czterech powieściach -  „Studium w szkarłacie”, „Znaku czterech”, „Psie Baskerville’ów” i „Dolinie trwogi” - oraz ponad pięćdziesięciu opowiadaniach. Wraz ze swoim przyjacielem Johnem Watsonem zamieszkuje pod jednym z najsłynniejszych adresów świata – Baker Street 221b – i jest zdolny do rozwiązania praktycznie każdej zagadki kryminalnej. Jego najgroźniejszym przeciwnikiem jest James Moriarty, geniusz zbrodni, który przysporzył głównem bohaterowi nie mało kłopotów. Postać Sherlocka Holmesa jest na tyle znana i lubiana, że jego historia doczekała się wielokrotnych ekranizacji, m.in. jako film pełnometrażowy z Robertem Downey’em Jr. w roli głównego bohatera. Najsłynniejszy jest jednak wyprodukowany przez BBC serial „Sherlock”, gdzie w tytułową postać wcielił się Benedict Cumberbatch. Postać Holmesa była także inspiracją dla wielu innych twórców – jest on m.in. pierwowzorem dr Gregory’ego House’a, głównego bohatera serialu „House M.D.”.


Kolejnym detektywem, którego nie mogło zabraknąć na naszej liście jest Herkules Poirot, bohater ponad 30 książek królowej kryminału Agathy Christie. Po raz pierwszy pojawia się na kartach „Tajemniczej historii w Styles”. Pochodzi z Belgii, gdzie pracował jako oficer policji, a po I wojnie światowej przeniósł się do Anglii i zaczął świadczyć usługi jako prywatny detektyw. Cechuje go wyjątkowo mały wzrost, umiłowanie porządku i symetrii oraz niechęć do tradycyjnych metod detektywistycznych. Najczęstszym towarzyszem jego dochodzeń jest Arthur Hastings, bliski przyjaciel i współpracownik Poirot’a. Jest on dla Herkulesa swoistym Johnem Watsonem, pomaga mu przy wytropieniu złoczyńców oraz dokumentuje jego działania. Tak jak w przypadku Holmesa, Poirot doczekał się ekranizacji swoich losów. Na postawie dzieł Christie powstał serial telewizyjny „Poirot” z Davidem Suchetem w roli głównej. 


Kto następny? Oczywiście Auguste Dupin, pierwszy detektyw w literaturze wykreowany przez Edgara Allana Poego. Pojawia się po raz pierwszy na kartach noweli „Zabójstwo przy Rue Morgue” a następnie w dwóch opowiadaniach, „Tajemnica Marii Roget” oraz „Skradziony list”. W swoich dochodzeniach stosował metodę dedukcji, z której potem zasłynął Holmes, jednak w przeciwieństwie do niego, Dupin nie był profesjonalnym detektywem, a szlachcicem rozwiązującym zagadki dla przyjemności. Co ciekawe, w swojej pierwszej książce z Sherlockiem Conan Doyle, poprzez wypowiedź Watsona porównuje głównego bohatera właśnie do Auguste’a.


Powitajmy kolejną osobę na naszej liście – Philipa Marlowe’a! Postać stworzona przez Raymonda Chandlera po raz pierwszy pojawia się w „Głębokim śnie” wydanym w 1939r. Znany z ciętego języka podejmuje się roli detektywa, po tym ja wyrzucono go z pracy w prokuraturze za „odgryzanie się”. Pracował także jako policjant i chętnie wykorzystuje zawarte tam znajomości przy rozwiązywaniu zagadek. Zawód Marlowe’a często stawia go w niebezpiecznych sytuacjach, niekiedy grożących śmiercią i powoduje, że naraża się wielu groźnym osobom. Charakterystyczny dla świata, w którym obraca Philip, jest upadek moralny, przestępstwa zdają się być na porządku dziennym, a on sam jest jedyną osobą, która stara się zadośćuczynić sprawiedliwości. Pomimo wielu przeszkód, nigdy nie porzucił żadnej z powierzonych mu spraw. Postać Marlowe’a była wielokrotnie ekranizowana – wcielił się w nią m.in. Humphrey Bogart, uważany za jednego z najlepszych aktorów wszechczasów.


Wydaje się wam, że zawód detektywa jest przeznaczony jedynie dla mężczyzn?  Zatem poznajcie Jane Marple, postać stworzoną przez Agathę Christie. Po raz pierwszy pojawia się w sześciu opowiadaniach w brytyjskim czasopiśmie „The Sketch”, a następnie w powieści „Morderstwo na plebanii”.  To detektyw – amator, która wydaje się być wścibską, starą panną. Jednak to tylko pozory, bowiem zagadki kryminalne rozwiązuje w mgnieniu oka, wykazując się niezwykłą bystrością umysłu. W ciekawy sposób wykorzystuje psychologię – rozpoznaje słabostki morderców oraz odnajduje analogie między ich zachowaniami a zdarzeniami, które kiedyś miały miejsce w jej rodzinnej wiosce. Jest to postać niezwykle barwna i zabawna, której motto brzmi: „Młodzi myślą, że starsi są głupi, ale starzy wiedzą, że to młodzi są głupi.”  Warto wspomnieć, że losy panny Marple doczekały się wielu ekranizacji: czterech pełnometrażowych filmów – komedii kryminalnych, serialu telewizyjnego, a nawet… anime, w którym występuje wraz z Poirotem!


Nie mogło tutaj zbraknąć także Kurta Wallandera, głównego bohatera szwedzkiej serii powieści kryminalnych Henninga Mankella, który uważany jest za geniusza skandynawskiego kryminału. Jego życie zdecydowanie nie jest godne pozazdroszczenia – Kurt przechodzi kryzys wieku średniego, ma kłopoty ze zdrowiem, a po zabiciu człowieka podczas akcji popada w depresję i kłopoty z alkoholem. Mimo to ma liczne przebłyski geniuszu, a dzięki wyjątkowej intuicji potrafi trafnie łączyć fakty i rozwiązać najbardziej skomplikowane śledztwa.


Oczywiście wszystkie wymienione postacie to tylko ułamek ogromnej ilości detektywów i śledczych, którzy przewijają się przez świat literatury. Można wspomnieć także o bohaterach jak Harry Hole, Patrick Hendstrom, Jack Reacher i wielu, wielu innych. Choć możemy ich wymieniać przez długie godziny, wszystkie postacie łączy jedno – wyjątkowe umiejętności śledcze, dzięki którym rozwiążą każdą przydzieloną im sprawę. W każdym przypadku mamy do czynienia z wyjątkowym charakterem i zdolnościami postaci, co zapewnia nam ciekawą i trzymającą w napięciu opowieść.


Kto jeszcze według was powinien znaleźć się na naszej liście? Znacie wszystkich wymienionych detektywów? A może zamierzacie wkrótce zmierzyć się wraz z nimi z zagadkami przestępczego świata?



                                                                                                                     Weronika Plichta

5 komentarzy:

  1. Bardzo ciekawy artykuł 😁
    Sama bardzo lubię takie postaci - inteligentnych i pełnych zapału do rozwiązywania zagadek bohaterów, którzy wyjdą z każdej opresji. I muszę przyznać, że z jednym z tych nazwisk spotkałam sie pierwszy raz. "Pani bibliotekarko, czy mamy tę książkę?". Coś czuję, że niedługo czeka mnie randka z tym detektywem w łóżku przy lemoniadzie idealnej na te gorące dni. :p

    OdpowiedzUsuń
  2. Uwielbiam takie posty i uwielbiam detektywów, ale widzę, że mam trochę do nadrobienia :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Koniecznie musisz się ze wszystkimi zapoznać! A to tylko namiastka wspaniałych postaci :D

      Usuń
  3. Holmes i Poirot to klasyka ;d jak dla mnie to genialne umysły nie do prześcignięcia ;d

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zgadzam się, mimo że znam wielu śledczych, ta dwójka pozostaje dla mnie najlepsza! :D

      Usuń