"Lojalność" - Delphine de Vigan

„Lojalność” to migawkowa relacja bohaterów z różnych środowisk i w różnym wieku, która jest jednocześnie spektakularnym obrazem nie tylko francuskiej rzeczywistości. Takie utwory jak ten powinny stanowić dla czytelnika wystarczający powód, by przyjrzeć się nie tyle światu ile własnemu podwórku i spróbować zanurzyć się choćby na chwilę w rzeczywistości innego człowieka.
„Lojalność” to inaczej mówiąc, niewielkich rozmiarów powieść będąca zbiorem obrazków, w którym autorka jednocześnie oskarża i broni jej bohaterów. Podobnie jak ta recenzja, która jest zbiorem moich myśli i emocji zrodzonych pod wpływem jej treści.

Mamy zatem w tej historii kilku niezwykłych bohaterów:
Theo – trzynastoletni chłopak, którego rola dziecka to już odległa przeszłość. Rozbity między dwa domy, w których jedynie pomieszkuje, uciekając jednocześnie do świata, w którym króluje alkohol. Wydaje się zmuszony do codziennej walki, ale nie o lepsze jutro, o byt i przetrwanie, lecz o chwile zapomnienia, odlotu od rzeczywistości i nieistnienie, by przestać się czuć jak zakładnik, jak wymieniany towar.
„To właśnie musi robić co piątek mniej więcej o tej samej porze: przenosić się z jednego świata do drugiego, bez kładki i bez przewodnika”.
„Chciałby osiągnąć stan, w którym mózg przechodzi w stan uśpienia. W stan nieświadomości. Żeby wreszcie ucichł ten ostry dźwięk, którego nie słyszy nikt poza nim”.
Helene – nauczycielka, która widzi więcej niż pozostali dorośli, co być może jest wynikiem jej osobistych doświadczeń i cierpienia, jakiego sama doznała.
„Wielokrotnie powtarzałam w myśli te słowa: tylko ja widzę jego rany, tylko ja widzę, że krwawią; przymknęła oczy i próbowała być rozsądna [...]”.
Dlatego też i pewnie ogarnia ją silna potrzeba ratowania chłopca. Mimo to dopuszcza się jakieś dziwnie nieokreślonej bierności i kłamstwa. Postać niezwykle intrygująca i wbrew temu, co o sobie opowiada dość tajemnicza.
Mathis – najbliższy kolega Theo, który wbrew sobie towarzyszy przyjacielowi w jego destrukcyjnej drodze. Lojalny i wierny w każdej postaci.
Tymczasem Cecile – matka Mathisa odkrywa prawdę o własnym mężu, co zmusza ją do wielu rozważań na temat istoty małżeństwa i drugiego człowieka. Nie jest też zadowolona z koleżeństwa, jakie jej syn sobie wybrał.

Dwie dorosłe kobiety, dwójka nastolatków i cała sieć powiązań i relacji pomiędzy nimi oraz resztą bohaterów, w której szczególną rolę odgrywają rodzice Theo, widziani jednak wyłącznie jego oczyma. W efekcie otrzymujemy do rąk powieść o społeczeństwie niedoskonałym. Powieść pełną motywów uniwersalnych: trudnych relacji rodzinnych, skomplikowanych splotów małżeńskich, nienawiści, zazdrości, gniewu, leku, paniki, ale i czułości, odpowiedzialności, współczucia a przede wszystkim lojalności. Niezwykle interesująco wypada więc zakres tematów, jakie można poruszyć wokół powieści. Wyraźnie widać, że autorka nie chciała tylko i wyłącznie ograniczyć się do tytułowej problematyki. Ogrom zagadnień jest wręcz imponujący i dotyczy tej najbardziej czułej sfery człowieka.

Niekwestionowanym atutem powieści jest także umiejętne ukazanie psychologi bohatera przeżywającego różne stany emocjonalne. Począwszy od zagubienia po bezradność, niemoc, kłamstwo. Obszerna paleta emocji tkwi w tej powieści, choć najwięcej w niej smutku.

Jeśli natomiast chodzi o stylistykę utworu, pełnego pierwszoosobowej narracji, wędrującego od jednego do drugiego epizodu (który tworzy jedną spójną całość) i brak zbędnych w niej opisów to jest ona dużym ułatwieniem dla skupienia się na kluczowych sprawach. Tu problemy tragicznego w skutkach dzieciństwa, w świecie nieodpowiedzialnych dorosłych nie zostają zbagatelizowane, są wręcz wyjaskrawione. W tym  tkwi właśnie siła tej prozy.
To książka niezwykła w moim odbiorze, bo zahipnotyzowała mnie w niej nie tylko sama treść, ale i grafika. Dopatrzyłam się bowiem w niej potężnej symboliki, pewnego rodzaju personifikacji. Patrząc bowiem na roślinę otuloną kroplami wody, zmrożoną, widzę bohaterów powieści, którzy zapadli jakby w sen, ludzi, których serca skute są lodem i takich, których życie zamarło, lub balansują na jego granicy. Ale jest i nadzieja, jest szansa, że wraz z nadejściem wiosny (lub Helene) nastaną cieplejsze dni i powróci życie.

Został mi jeszcze do omówienia tytuł powieści, który też idealnie współgra z utworem. To słowo klucz, bez którego nie byłoby tej historii. "Lojalność" ukryta między wierszami jest wszechobecna. Wręcz wylewa się spomiędzy jej słów. Czym zatem jest lojalność, jeśli nie tylko początkiem niezapomnianej historii?
„Lojalność to niewidzialna więź, która łączy cię z innymi – zarówno z żywymi, jak i ze zmarłymi; to złożone szeptem obietnice, których echo ignorujesz; to cicha wierność; to umowy -najczęściej zawarte z samym sobą; rozkazy, które przyjąłeś, wcale ich nie słysząc, długi, których świadomość trwa w zakamarkach twej pamięci”.
Bez wątpienia książka stanowi swoiste stadium poświęcone odpowiedzialności i lojalności.
Teraz już tylko pozostało mi mieć nadzieje, że kolejne książki autorki, jak również całej serii, jaką oferuje wydawnictwo Sonia Draga, są równie imponujące.

Jak by nie spojrzeć - dla mnie to arcydzieło. Sztuka, która jest nie tylko rozrywką mająca oderwać nas od rzeczywistości. Pozwalającą zatracić się w emocjach i rozkoszy słowa pisanego. To także coś, co do tej rzeczywistości chce nas zbliżyć. Coś, co każe wyrwać się z marazmu otępienia, obojętności, by spojrzeć na nią w pełni czujnymi zmysłami.

Twórczość Delphine de Vigan jest też dowodem na to, iż artystyczna doskonałość nie tylko istnieje, ale i może świetnie współgrać z komercyjnością. Dziękuję Sonia Draga za niezwykłą książkę. Wydawnictwu, które otrzymało z rąk Ambasadora Francji w Polsce Narodowy Order Zasługi, przyznany za nieustanne zaangażowanie na rzecz publikowania i promowania w Polsce autorów piszących po francusku, a także za rozwijanie francusko – polskiej współpracy wydawniczej. Brawo!

Oby więcej tak perfekcyjnych książek na naszym rynku.

Ocena 10/10

Edyta Sztylc

 

About EdyMon

BookParadise to portal stworzony z myślą o ludziach, którzy uwielbiają literacki świat, a także ochoczo spędzają czas grając w gry lub rozkoszują się oglądając filmy. U nas znajdziecie mnóstwo recenzji, ciekawe i kreatywne konkursy, a także wiele artykułów i ciekawostek. Portal tworzą wspaniali ludzie, którzy wkładają w swoją pracę mnóstwo pasji oraz energii.
    Blogger Komentarze
    Facebook Komentarze

3 komentarze:

  1. Wow! Skoro tak dobrze ją oceniasz- musi być naprawdę porywająca! Chętnie przeczytam!

    OdpowiedzUsuń
  2. wow jaka wysoka ocena 10/10 to zobowiązuje, myślę że mojej koleżance powinna sie spodobać ta kniżka.

    OdpowiedzUsuń
  3. Wysoka ocena mocno zachęca... :) Zapisujemy!

    OdpowiedzUsuń