"Pianie kogutów, płacz psów" - Wojciech Tochman

Kambodża. Dla nas, Europejczyków, kraniec świata. Kraj daleki, nieznany, obcy. Niewiele o nim wiemy. Wojciech Tochman po raz kolejny przedstawia nam świat, którego nie znamy, a warto go poznać. Jego historię, mieszkańców, zawiłe losy.


Tochman znany jest z pisania o sprawach trudnych, takich, które bolą. Jego wcześniejsze reportaże, Jakbyś kamień jadła i Dzisiaj narysujemy śmierć pokazują ludobójstwo w Bośni i Rwandzie. I to, co było po nim. Tym razem autor pokazuje nam świat po ludobójstwie w Kambodży. Bieda, choroby, niesprawiedliwość, brak zaufania do władzy i służb... I do siebie nawzajem. Tochman dociera do osób, które na co dzień doświadczają tego wszystkiego i zdaje nam relację z ich życia. Ogrom tych problemów jest przytłaczający. Większość ludzi pracuje za kilka dolarów dziennie, dzieci nie uczęszczają do szkół, nie ma dostępu do pomocy medycznej. Wszystko kosztuje, a ludzi po prostu na to nie stać. Do tego mają długi, które muszą spłacać, np. własnemu pracodawcy, a to sprowadza się praktycznie do niewolniczej pracy. Za dużo jak na jednego człowieka, za dużo jak na jeden kraj.

Baksbat. Zespół złamanej odwagi. Jednostka chorobowa znana tylko w Kambodży. Różne wydarzenia historyczne wpłynęły na zachowanie całego narodu. Wśród mieszkańców Kambodży powszechny jest strach przed innymi ludźmi, przed władzą, przed podejmowaniem walki, przed inicjatywą. Strach przed wszystkim. Najlepiej pozostać w cieniu i w żaden sposób się nie wychylać, przyjmować to, co jest i siedzieć cicho. Nieprawdopodobne jest to, że dotyczy do całego społeczeństwa Kambodży i dlatego życie w tym kraju wygląda tak, a nie inaczej. Nie wiadomo, czy cokolwiek się zmieni, ponieważ ludzie są przyzwyczajeni do takiego schematu.

Ten dystans między ludźmi widoczny jest też na ulicach, lotniskach, w domach. Ludzie się nie dotykają, nie przytulają, nie okazują sobie czułości. Wiedzą, że tak jest na Zachodzie, ale u nich tego nie ma. Nikt nie wyznaje sobie miłości.

Chyba najbardziej poruszyły mnie losy osób psychicznie chorych, które są zamykane w klatkach. Kto je zamyka? Ich najbliżsi. Brak dostępu do specjalistów i do lekarstw, do tego ludowe wierzenia w duchy i opętania - to przyczyny, dla których chorzy są izolowani od społeczeństwa. 
Przypomnijmy: w całej Kambodży pracuje dziś pięćdziesięcioro psychiatrów, większość w Phnom Penh. Codziennie konsultuje się tam pół tysiąca pacjentów. Doktorzy nie mają czasu na właściwą diagnozę. Przepisują lekarstwa, które powinny uspokoić, zamroczyć. Rodziny często nie mają na nie pieniędzy. Zwłaszcza na dalsze regularne leczenie, na lekarzy. Wracają do domu. Do lekarza nigdy.
Tochman towarzyszy doktor Ang Sody w podróży po kraju. Kobieta odwiedza chorych, którzy zostali uwięzieni przez własne rodziny. Stawia diagnozę, daje leki, uświadamia najbliższych. Po kilku miesiącach wraca i sprawdza, co dzieje się z jej pacjentami. Dla większości z nich jest to jedyna okazja, by móc wrócić do zdrowia. Często jednak rodziny nie rozumieją, że ich zachowanie jest wynikiem choroby, uważają, że to wina duchów. Często też, kiedy następuje poprawa stanu zdrowia, zaprzestają dalszego podawania lekarstw, co przyczynia się do nawrotu choroby. Ciężko uwierzyć w to, że w XXI wieku ludzie są zamykani w klatkach, ponieważ są chorzy. Traktowani są jak dzikie zwierzęta, które zagrażają ludziom i dlatego należy trzymać ich w zamknięciu.

W swoim reportażu Wojciech Tochman przedstawił rzeczywistość współczesnej Kambodży. Dogłębnie zapoznał się z tematyką izolacji ludzi psychicznie chorych, jak sam przyznaje, nikt przed nim nie opisał tego problemu. Warto sięgnąć po tę książkę, by przekonać się, jak wygląda życie w kraju, w którym w wyniku ludobójstwa zamordowano około miliona mieszkańców.

Ocena: 8/10
Za możliwość przeczytania dziękuję Wydawnictwu Literackiemu

Justyna Kotys-Jeleńska


About Justyna Kotys-Jeleńska

BookParadise to portal stworzony z myślą o ludziach, którzy uwielbiają literacki świat, a także ochoczo spędzają czas grając w gry lub rozkoszują się oglądając filmy. U nas znajdziecie mnóstwo recenzji, ciekawe i kreatywne konkursy, a także wiele artykułów i ciekawostek. Portal tworzą wspaniali ludzie, którzy wkładają w swoją pracę mnóstwo pasji oraz energii.
    Blogger Komentarze
    Facebook Komentarze

1 komentarze: